Hasta Yavru Aldıysanız Ne Yapmalı? Adım Adım Haklarınız ve Başvuru Yolları

Yeni aldığınız yavru eve geldikten kısa süre sonra hastalandıysa aklınızdaki ilk soru büyük ihtimalle şudur: “Hasta köpek satıldı, ne yapmalıyım?” Bu yazıda, köpeğin sağlığını korurken haklarınızı da kaybetmemeniz için izlemeniz gereken adımları sırasıyla anlatıyoruz: veteriner raporu, delil toplama, satıcıya yazılı bildirim, yasal haklar ve başvuru yolları.

Bu adımlar her ırk için geçerlidir; sitemizde ise en çok İngiliz Staff sahiplerinin deneyimlerini topluyoruz. Irkın sağlık riskleri ve yavru seçimi için İngiliz Staff rehberimize göz atabilirsiniz. Bazı yasal süreler çok kısa olduğu için okumayı ertelemeyin.

Özet: İlk Günlerde Yapılacaklar

1. Yavruyu bağımsız bir veterinere muayene ettirin, yazılı rapor isteyin.
2. İlan, yazışma, ödeme ve teslim belgelerini toplayın.
3. Sorunu satıcıya yazılı olarak bildirin.
4. Satıcının işletme mi birey mi olduğuna göre hangi kanunun uygulanacağını belirleyin.
5. Hakem heyeti, arabuluculuk veya mahkeme yolunu seçin; izinsiz üretim şüphesini bildirin.
6. Deneyiminizi yalnızca belgeleyebildiğiniz olgularla paylaşın.

1. Adım: Önce Köpeğin Sağlığı

Haklarınız bekleyebilir, hasta bir yavru bekleyemez. Yavruyu vakit kaybetmeden satıcıyla bağlantısı olmayan bir veteriner hekime götürün. Bulaşıcı bir hastalıktan şüpheleniliyorsa evdeki diğer hayvanlardan ayırın.

Muayeneden sonra sözlü değerlendirmeyle yetinmeyin; kaşeli ve imzalı yazılı bir rapor isteyin. Hakem heyeti ya da mahkeme önünde en güçlü deliliniz bu rapor olacaktır.

Veteriner raporunda neler yer almalı?

• Köpeğin kimliği: mikroçip numarası, ırkı, yaşı, cinsiyeti, rengi.
• Muayene tarihi, bulgular, yapılan testler ve teşhis.
• Hastalığın muhtemel başlangıcı: teslim tarihinden önce başlamış olma ihtimali hakkında veterinerin görüşü.
• Hastalığın kalıtsal ya da doğuştan olup olmadığına dair görüş.
• Önerilen tedavi, tahmini süresi ve maliyeti.

Bütün veteriner faturalarını, tahlil sonuçlarını ve ilaç kutularını saklayın; satıcının teslimde verdiği ilaç veya spreyleri de atmayın. Yavru ne yazık ki ölürse ölüm nedenini belirleyen bir rapor (gerekirse nekropsi) isteyin. Irkta sık görülen sorunlar için Staffordshire Bull Terrier sağlık problemleri yazımıza bakabilirsiniz.

2. Adım: Delilleri Toplayın

Uyuşmazlıklar çoğu zaman “kim, ne zaman, ne söyledi” sorusuna döner; elinizdeki her şeyi değiştirmeden ve tarihleriyle birlikte saklayın:

• İlanın ekran görüntüleri: metin, fotoğraflar, “sağlıklı”, “aşıları tam” gibi ifadeler, ilanın adresi ve tarihi.
• Satıcıyla bütün yazışmalar (sohbeti uygulamadan dışa aktararak), e-postalar ve sesli mesajlar.
• Ödeme dekontu, varsa fatura veya satış belgesi.
• Sözleşme, sağlık garantisi ya da iade koşulları yazan her belge.
• Aşı karnesi veya ev hayvanı pasaportu, mikroçip numarası ve kaydın kimin adına olduğu.
• Teslim günü ve sonrasında çektiğiniz fotoğraf ve videolar, teslimde yanınızda olan kişilerin adları.

Ekran görüntülerini kırpmayın, düzenlemeyin; orijinal dosyaları ayrı bir yerde yedekleyin. Ardından olayları tarih sırasına koyun. Basit bir tablo dosyanızı inceleyen kişinin işini kolaylaştırır:

Tarih (örnek)	Olay	Delil
Ödeme günü	Kapora gönderildi	Banka dekontu
Teslim günü	Yavru teslim alındı, kulakta akıntı fark edildi	Teslim videosu, mesaj
Teslimden 3 gün sonra	Veteriner muayenesi, teşhis	Veteriner raporu, fatura
Aynı gün	Satıcıya yazılı bildirim	E-posta çıktısı

3. Adım: Satıcıya Yazılı Bildirim Yapın

Telefon görüşmeleri ispat edilemez. Sorunu satıcıya yazılı olarak ve mümkün olduğunca erken bildirin. Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, e-posta ve kısa mesajı bilginin değiştirilmeden saklanmasını sağlayan “kalıcı veri saklayıcısı” örnekleri arasında sayar (md. 3).

• Satın alma tarihini, ödenen bedeli ve yavrunun kimlik bilgilerini yazın.
• Veterinerin tespit ettiği sorunu belirtin, raporu ekleyin.
• Talebinizi açıkça yazın: sözleşmeden dönme, bedelden indirim ya da tedavi masraflarının karşılanması gibi.
• Sakin ve olgusal bir dil kullanın; suçlama ve hakaret süreci zorlaştırır, sizi de hukuki risk altına sokar.

Noter ihtarnamesi

Satıcı cevap vermiyorsa ya da bildirimin ulaştığını kesin olarak kanıtlamak istiyorsanız noter aracılığıyla ihtarname gönderebilirsiniz. Noterlik Kanunu ihtarname göndermeyi noterlerin görevleri arasında sayar (md. 60); metni kendiniz yazıp götürebilir ya da notere yazdırabilirsiniz (md. 106). Ücretlidir; metni bir avukata kontrol ettirmeniz yararlı olur.

4. Adım: Haklarınızı Öğrenin

Hangi kuralların uygulanacağı büyük ölçüde satıcının kim olduğuna bağlıdır: Köpeği ticari amaçla satış yapan bir işletmeden veya yetiştiriciden mi, yoksa bir kerelik satış yapan bir kişiden mi aldınız?

Canlı hayvan kanunda “mal” sayılır mı?

Türk Medeni Kanunu hayvanları taşınır mülkiyeti hükümleri içinde ele alır; örneğin hayvan satışlarında mülkiyeti saklı tutma sözleşmesi yapılamayacağını söyler (md. 764). Türk Borçlar Kanunu da hayvan satışını satış sözleşmesinin bir türü olarak düzenler. Tüketici kanunundaki “mal” tanımı ise “taşınır eşya”dan söz eder, hayvanı ayrıca saymaz (md. 3).

Bu nedenle hayvanın tüketici hukukunda mal sayılıp sayılmayacağı hukuk öğretisinde tartışılmıştır. Ağırlıklı görüş, hayvana özel bir düzenleme yoksa eşyaya ilişkin hükümlerin hayvanlara da uygulanacağı yönündedir. Buna göre ticari amaçla satış yapan birinden alınan köpek tüketici işlemi olarak değerlendirilebilir.

Satıcı işletme veya profesyonel yetiştiriciyse: Tüketici Kanunu

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun‘a göre satıcı, ticari veya mesleki amaçlarla tüketiciye mal sunan kişidir (md. 3). Pet shoplar ve düzenli olarak yavru üretip satan yetiştiriciler bu tanıma girebilir. Öne çıkan kurallar şunlardır:

• Ayıplı mal (md. 8): İlanda veya satıcının beyanında belirtilen özellikleri taşımayan, tüketicinin makul olarak beklediği faydayı azaltan mal ayıplıdır. “Sağlıklı” diye satılan hasta bir yavru bu kapsamda değerlendirilebilir.
• İspat kolaylığı (md. 10): Teslimden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıpların teslim anında var olduğu kabul edilir; aksini satıcı ispat eder. Karine, ayıbın niteliğiyle bağdaşmıyorsa uygulanmaz; teslimden sonra kapıldığı açıkça belli olan bir enfeksiyon buna örnek olabilir.
• Seçimlik haklar (md. 11): Köpeği geri vermeye hazır olduğunuzu bildirerek sözleşmeden dönme, köpeği tutup bedelden indirim isteme, masrafları satıcıya ait olmak üzere ücretsiz onarım (canlı hayvanda öğretide ücretsiz tedavi olarak yorumlanır) ya da imkân varsa ayıpsız bir misliyle değiştirme. Bunlardan biriyle birlikte Türk Borçlar Kanunu’na göre tazminat da isteyebilirsiniz.
• Süre (md. 12): Satıcının sorumluluğu teslimden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir. Ayıp ağır kusur veya hileyle gizlenmişse zamanaşımı hükümleri uygulanmaz.

Sözleşme kurulurken ayıptan haberdar olduğunuz ya da haberdar olmanız beklenebilecek durumlarda o ayıp için seçimlik hak kullanılamaz (md. 10).

Satıcı bireysel bir kişiyse: Türk Borçlar Kanunu

Köpeği ticari amaç gütmeyen bir kişiden aldıysanız Türk Borçlar Kanunu uygulanır. Kanunda hayvan satışına özel, alıcı için daha sıkı iki hüküm vardır:

• Yazılı üstlenme (md. 220): “Hayvan satışında satıcı, yazılı olarak üstlenmedikçe veya ağır kusuru olmadıkça ayıptan sorumlu olmaz.” Satıcının sağlık konusunda yazılı bir taahhüdü yoksa, örneğin hastalığı bilerek gizlediğini, yani ağır kusurunu ispat etmeniz gerekir.
• Dokuz günlük süre (md. 224): Satıcının sorumlu olacağı süre yazılı olarak belirlenmemişse ve ayıp gebelikle ilgili değilse, ayıbın teslimden itibaren dokuz gün içinde satıcıya bildirilmesi ve aynı süre içinde hayvanın bilirkişilerce incelenmesinin yetkili makamdan istenmesi gerekir.

Bilirkişi incelemesi için akla gelen yol, dava açmadan önce hayvanın bulunduğu yerdeki sulh hukuk mahkemesinden delil tespiti istemektir (Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 400-401). Sizin için doğru yolu bir avukatla hızla netleştirin.

Bu süre her durumda kesin bir engel değildir: Ağır kusurlu satıcı, bildirimin geç yapıldığını ileri sürerek sorumluluktan kurtulamaz; satıcılığı meslek edinmiş kişilerin bilmesi gereken ayıplar için de aynı kural geçerlidir (md. 225). Seçimlik haklar tüketici kanunundakilere benzer (md. 227). Dava zamanaşımı teslimden itibaren iki yıldır; ağır kusurlu satıcı bu süreden yararlanamaz (md. 231).

Konu	Satıcı işletme veya profesyonel	Satıcı bireysel kişi
Kanun	6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun	6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Satıcının sorumluluğu	Ayıplı maldan sorumlu (md. 8-11)	Yazılı üstlenme veya ağır kusur gerekir (md. 220)
Bildirim	Tüketici için ayrı bir bildirim süresi öngörülmemiş	Yazılı süre yoksa 9 gün ve bilirkişi incelemesi talebi (md. 224)
İspat	İlk 6 ayda ayıp teslimde var sayılır (md. 10)	Genel kurallar
Zamanaşımı	2 yıl (md. 12)	2 yıl (md. 231)
Başvuru	Hakem heyeti veya tüketici mahkemesi	Asliye hukuk mahkemesi

5. Adım: Başvuru Yolları

Tüketici hakem heyeti

Satıcı işletmeyse ve uyuşmazlığın değeri belirli bir sınırın altındaysa tüketici hakem heyetine başvurmak zorunludur (6502 md. 68). Sınır her yıl yeniden değerleme oranında artırılır. 23 Aralık 2025 tarihli ve 33116 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ticaret Bakanlığı tebliğine göre 2026 yılındaki başvurularda bu sınır 186.000 TL’dir; altındaki uyuşmazlıklarda il veya ilçe hakem heyetleri görevlidir.

Başvuruyu yerleşim yerinizdeki ya da satışın yapıldığı yerdeki heyete yapabilirsiniz. Kararlar tarafları bağlar; tebliğden itibaren iki hafta içinde tüketici mahkemesine itiraz edilebilir (md. 70). Ticaret Bakanlığı’nın bilgilendirme metnine göre başvurular en geç altı ayda karara bağlanır, bu süre en fazla üç ay uzatılabilir.

e-Devlet üzerinden başvuru (TÜBİS)

Elektronik başvurular Ticaret Bakanlığı’nın Tüketici Bilgi Sistemi (TÜBİS) üzerinden yapılır; sisteme e-Devlet ile girilir. Formda kimlik ve iletişim bilgileriniz, satıcının bilgileri, uyuşmazlığın konusu, talebiniz ve uyuşmazlığın Türk lirası cinsinden değeri istenir. Veteriner raporunu, dekontu, yazışmaları ve sözleşmeyi ekleyin. Şahsen, posta yoluyla veya avukat aracılığıyla da başvurabilirsiniz; sözlü başvuru kabul edilmez.

Sınırın üstünde: arabuluculuk ve tüketici mahkemesi

Değer 186.000 TL ve üzerindeyse hakem heyetine başvuramazsınız. Bu durumda tüketici mahkemesinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (6502 md. 73/A). Süreç ister anlaşmayla ister anlaşmazlıkla sonuçlansın, tüketicinin ödemesi gereken arabuluculuk ücreti kanundaki sınır içinde Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır. Tüketicilerin tüketici mahkemesinde açtığı davalar harçtan muaftır (md. 73).

Satıcı bireysel bir kişiyse

Tüketici işlemi olmayan bir satışta hakem heyeti ve tüketici mahkemesi yolu kullanılamaz; dava genel görevli asliye hukuk mahkemesinde görülür (Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 2). Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun 18/B maddesinde sayılan zorunlu arabuluculuk alanları arasında satış sözleşmeleri yer almaz; dilerseniz isteğe bağlı arabuluculuğa gidebilirsiniz.

İzinsiz üretim veya satış şüphesi: İl Tarım ve Orman Müdürlüğü

Hayvanları Koruma Kanunu’nun uygulanmasını denetleme yetkisi Tarım ve Orman Bakanlığı’na aittir (md. 17). Kanuna göre hayvanlar satılırken sağlıklarının iyi olması zorunludur; ev hayvanı satış yerlerinde kedi ve köpek bulundurulamaz, buralarda yalnızca Bakanlıkça izin verilen üretim yerlerindeki kedi ve köpeklerin satışı yapılabilir (md. 10).

İzinsiz üretim yapıldığından, dükkânda köpek bulundurulduğundan veya hasta hayvanların bilerek satıldığından şüpheleniyorsanız belgelerinizle il veya ilçe tarım ve orman müdürlüğüne yazılı başvuru yapabilirsiniz. Bu bir idari denetim talebidir; para iadesi için yukarıdaki yollardan birini ayrıca kullanmanız gerekir.

6. Adım: Deneyiminizi Doğru Şekilde Paylaşın

Yaşadıklarınızı paylaşmak, aynı ilanlarla karşılaşacak kişileri uyarmanın en etkili yollarından biridir. Belgeli deneyiminizi şikayet ekleme sayfamızdan gönderebilir, diğer sahiplerin yaşadıklarını şikayetler bölümünde okuyabilirsiniz.

Önemli: Yalnızca belgeleyebildiğiniz olguları yazın. Hakaret içeren, kişilik haklarını ihlal eden ya da kanıtlayamayacağınız suçlamalar sizi hukuki risk altına sokar. Olgulara dayalı, ölçülü bir anlatım hem okurlar için daha inandırıcıdır hem de sizi hukuken korur.

• Tarihleri ve olayları belgelerinizle uyumlu yazın.
• Nitelendirme yerine yaşananı anlatın: “Teslimden üç gün sonra veteriner şu teşhisi koydu” gibi.
• Üçüncü kişilerin telefon, adres veya kimlik bilgilerini paylaşmayın.
• Devam eden bir başvurunuz varsa paylaşmadan önce avukatınıza danışın.

Sık Sorulan Sorular

Köpeği geri vermek zorunda mıyım?

Hayır. Sözleşmeden dönmeyi seçerseniz köpeği geri vermeye hazır olduğunuzu bildirip bedelin iadesini istersiniz. Köpeği tutmak istiyorsanız bedelden indirim veya ücretsiz tedavi gibi diğer hakları kullanabilirsiniz. Türk Borçlar Kanunu’nun uygulandığı satışlarda hâkim, durum haklı göstermiyorsa dönme yerine onarım veya indirime karar verebilir (md. 227).

Tedavi masraflarını isteyebilir miyim?

İsteyebilirsiniz, ancak sonuç somut olaya bağlıdır. Tüketici kanunu, seçimlik haklardan biriyle birlikte tazminat istenebileceğini açıkça söyler (md. 11). Masrafların satıştaki ayıptan kaynaklandığını göstermek için veteriner raporu ve faturalar belirleyicidir.

Süre ne kadar?

Satıcı işletmeyse sorumluluk teslimden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir ve ilk altı ayda ortaya çıkan ayıplarda ispat kolaylığı vardır. Satıcı bireyse ve yazılı bir süre yoksa ayıbı dokuz gün içinde bildirmeniz ve aynı sürede bilirkişi incelemesi istemeniz gerekebilir. Her iki durumda da beklemeyin.

Petshoptan alınan köpek iade edilir mi?

Köpek teslim anında var olan bir hastalık taşıyorsa sözleşmeden dönerek iade ve bedelin geri ödenmesini isteyebilirsiniz. Bu yazıdaki haklar ayıplı, yani hasta satılan hayvanla ilgilidir. Kanuna göre ev hayvanı satış yerlerinde köpek bulundurulamayacağını da hatırlatalım.

Yavru öldüyse haklarım ortadan kalkar mı?

Kendiliğinden kalkmaz. Türk Borçlar Kanunu’na göre ayıplı teslim edilen satılanın ayıp nedeniyle yok olması, alıcının sözleşmeden dönme hakkını engellemez (md. 228). Bu durumda ölüm nedenini veteriner raporuyla belgelemek özellikle önemlidir.

Hakem heyeti için avukat gerekir mi?

Hayır. Başvuruyu e-Devlet üzerinden ya da şahsen kendiniz yapabilirsiniz. Karmaşık uyuşmazlıklarda avukat desteği yine de yararlıdır.

Sıra önemlidir: önce tedavi ve yazılı rapor, sonra delil ve yazılı bildirim, en son başvuru. Bir sonraki sahiplenmede aynı sorunu yaşamamak için köpek alırken satıcıya sorulacak sorular ve güvenilir yetiştirici seçimi yazılarımıza göz atın.

Bu yazı genel bilgilendirmedir, hukuki danışmanlık değildir; somut durumunuz için bir avukata danışın. Mevzuat bilgileri Ekim 2026 itibarıyla resmi metinlerden kontrol edilmiştir. Ayrıntılar için hukuki bilgilendirme sayfamıza bakabilirsiniz.