İngiliz Staff (Staffordshire Bull Terrier) Sahiplenmek Yasak mı? Güncel Mevzuat

“İngiliz Staff yasak mı?” sorusunun kısa cevabı: Hayır. Ekim 2026 itibarıyla İngiliz Staff (Staffordshire Bull Terrier) Türkiye’de yasaklı köpek ırkları arasında değildir ve yasal olarak sahiplenilebilir.

Karışıklık büyük ölçüde ırkın Amerikan akrabası American Staffordshire Terrier’ın 2021’de yasaklı listeye eklenmesinden ve iki ırkın birbirine benzemesinden kaynaklanıyor. Bu yazıda kanunun ve Bakanlık genelgesinin tam olarak ne dediğini, 2024 değişikliklerinin etkisini ve sahip olarak yükümlülüklerinizi anlatıyoruz. Irkın genel özellikleri için İngiliz Staff rehberimize bakabilirsiniz.

Türkiye’de Yasaklı Köpek Irkları: Güncel Liste

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın “tehlike arz eden hayvan” olarak belirlediği köpek ırkları ve İngiliz Staff’ın durumu şöyledir. Bu yazının önceki sürümündeki listede American Bully eksikti; aşağıdaki tablo günceldir.

Irk	Durum	Dayanak
Pitbull Terrier (genelgede “Amerikan Pitbull Terrier”)	Yasaklı	5199 sayılı Kanun geçici md. 3, Genelge 2021-48
Japanese Tosa	Yasaklı	5199 sayılı Kanun geçici md. 3, Genelge 2021-48
Dogo Argentino	Yasaklı	5199 sayılı Kanun geçici md. 3, Genelge 2021-48
Fila Brasileiro	Yasaklı	5199 sayılı Kanun geçici md. 3, Genelge 2021-48
American Staffordshire Terrier	Yasaklı	Genelge 2021-48
American Bully	Yasaklı	Genelge 2021-48
Staffordshire Bull Terrier (İngiliz Staff)	Yasaklı değil	Kanunda ve genelgede sayılmaz

Kanun, saydığı dört ırkın melezlerini de açıkça kapsar. 2024 tarihli uygulama yönetmeliği de “tehlike arz eden hayvan” tanımını “Bakanlıkça belirlenen tehlike arz eden köpek ırkları ve melezleri” olarak yapar.

5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanunu Ne Diyor?

Madde 14/1-(l): Genel yasak

Kanunun yasaklar maddesindeki (l) bendi, 2021’de 7332 sayılı Kanun’la bugünkü hâlini aldı. Buna göre yasak olan fiil şudur: “Bakanlıkça belirlenen tehlike arz eden hayvanları üretmek, sahiplenmek, sahiplendirmek, barındırmak, beslemek, takas etmek, sergilemek, hediye etmek ve bunların ülkemize girişini, satışını ve reklamını yapmak.”

Dikkat edin: Kanun bu bentte ırk saymaz; listeyi belirleme yetkisini Tarım ve Orman Bakanlığı’na verir.

Geçici madde 3: Adıyla sayılan dört ırk

Geçici 3. madde, Bakanlık düzenlemesi yürürlüğe girene kadar uygulanmak üzere dört ırkı ve melezlerini adıyla sayar: Pitbull Terrier, Japanese Tosa, Dogo Argentino ve Fila Brasileiro. Aynı madde yaptırımları ve 2021 öncesinde bu köpekleri sahiplenmiş olanlar için kısırlaştırma ve kayıt şartını da düzenler. Kanunun güncel metnine mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşabilirsiniz.

American Staffordshire Terrier ve American Bully Listeye Nasıl Eklendi?

İki ırk, Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü’nün 07.12.2021 tarihli ve 2021-48 sayılı “Tehlike Arz Eden Hayvanlar” konulu genelgesiyle listeye girdi. Genelgeye göre İçişleri Bakanlığı, TÜBİTAK, veteriner fakülteleri, Türk Veteriner Hekimleri Birliği ve sivil toplum temsilcilerinden oluşan bir komisyon altı ırkı tehlike arz eden hayvan olarak belirledi: Amerikan Pitbull Terrier, Dogo Argentino, Fila Brasileiro, Japanese Tosa, American Staffordshire Terrier ve American Bully.

Genelge, bu ırklardan birine o tarihte sahip olanların 14.01.2022’ye kadar köpeklerini kısırlaştırıp Bakanlığa başvurarak kayıt ettirmeleri hâlinde idari yaptırım uygulanmayacağını belirtti. Genelgenin duyurusu Bakanlığın resmi sitesinde yer alıyor. Ekim 2026 itibarıyla bu listeyi değiştiren yeni bir Bakanlık düzenlemesine resmi kaynaklarda rastlamadık.

2024’teki 7527 Sayılı Kanun Neyi Değiştirdi?

30 Temmuz 2024 tarihli 7527 sayılı Kanun (2 Ağustos 2024’te yürürlüğe girdi) ağırlıklı olarak sahipsiz hayvanlarla ilgili düzenlemeler getirdi. Yasaklar maddesinin (l) bendini ve geçici 3. maddeyi değiştirmedi; yasaklı ırkların hangileri olduğu bu kanunla değişmedi.

Ancak tehlikeli ırklar açısından önemli bir ekleme var: Kanunun 13. maddesine göre bakımevine alınan köpeklerden sahiplenilmesi yasak olanlara, 5996 sayılı Kanun’un 9. maddesinde düzenlenen ötanazi tedbiri uygulanır. Anayasa Mahkemesi bu hükme yönelik iptal talebini 7 Mayıs 2025 tarihli kararıyla (E.2024/151) reddetti.

Ardından 13 Aralık 2024 tarihli ve 32751 sayılı Resmî Gazete’de Hayvanların Korunması Hakkında Uygulama Yönetmeliği yayımlandı. Yönetmeliğin 41. maddesi, süresi içinde kısırlaştırılarak sahiplenilmiş olanlar dışındaki tehlike arz eden hayvanlara el konulacağını ve bakımevine götürülerek ötanazi yapılacağını öngörür.

Yasaklı Irklar İçin Öngörülen Yaptırımlar

• İdari para cezası: Yasağa aykırı davranana hayvan başına idari para cezası verilir (5199 md. 28/1-j ve geçici md. 3). Kanundaki tutarlar Kabahatler Kanunu’nun 17. maddesi uyarınca her yıl yeniden değerleme oranında artırıldığı için burada rakam vermiyoruz.
• El koyma: Hayvana el konulur ve hayvan belediyelerce bakımevine götürülür (geçici md. 3). Uygulama yönetmeliği bu hayvanlar için ötanaziyi öngörür (md. 41).
• Kayıtlı hayvanlar için kurallar: Süresi içinde kısırlaştırılıp kayda alınan köpekler kayıt belgesiz, ağızlıksız ve tasmasız dolaştırılamaz; halkın yoğun olduğu yerlere, çocuk oyun alanlarına ve parklara sokulamaz. Aykırılıkta idari para cezası, tekrarında ayrıca el koyma uygulanır.
• Teslim ve terk: Bu hayvanlar en yakın bakımevine bırakılabilir; sokağa terk edilmeleri ayrıca idari para cezası gerektirir (geçici md. 3). Uygulama yönetmeliğine göre bakımevine teslim edilen bu hayvanlara da ötanazi uygulanır (md. 41).

İngiliz Staff Neden Listede Yok?

Genelge, ırkların hangi ölçüte göre seçildiğini ayrıntılı olarak açıklamaz. Bu yüzden İngiliz Staff’ın neden listede olmadığına dair resmi bir gerekçe göstermek mümkün değil. Bilinen olgu şu: İngiliz Staff ne kanunda ne de genelgede sayılır.

İngiliz Staff, The Kennel Club tarafından 1935’te tanınmış, FCI tarafından da tanınan ayrı bir ırktır. Omuz yüksekliği 36-41 cm, kilosu erkeklerde 13-17 kg, dişilerde 11-15,4 kg’dır. American Staffordshire Terrier aynı kökten gelse de ABD’de daha iri ve uzun boylu olacak şekilde ayrı bir ırk olarak gelişti; pitbull ise tek bir standardı olmayan, FCI tarafından tanınmayan bir tiptir. Farkları İngiliz Staff, American Staff ve Pitbull farkı yazımızda ayrıntılı anlattık.

Irk yasakları genellikle güçlü yapılı ve geçmişte dövüş için kullanılmış ırkların oluşturabileceği riskler gerekçe gösterilerek savunulur. Yine de bir köpeğin davranışını tek başına ırkı belirlemez; genetik mizaç, yavruluktaki sosyalleşme ve sahibin yönetimi belirleyicidir. Konuyu İngiliz Staff tehlikeli mi yazımızda ele aldık.

Karıştırılmanın pratik sonucu

Sokakta, apartmanda ya da bir şikâyet durumunda köpeğinizin ırkı sorgulanabilir. Yönetmelikteki tanım melezleri de kapsadığı için köpeğinizin İngiliz Staff olduğunu belgeleyebilmeniz önemlidir: pedigri, mikroçip kaydı ve aşı karnesi ya da pasaportu erişilebilir tutun. “İri İngiliz Staff” diye satılan, standarttan belirgin şekilde büyük yavrulara karşı dikkatli olun; güvenilir yetiştirici seçimi yazımız bu konuda yol gösterir.

İngiliz Staff Sahibi Olarak Yasal Yükümlülükleriniz

İngiliz Staff yasaklı olmasa da her köpek sahibi gibi bazı kurallara tabisiniz. Resmi metinlerde doğrulayabildiklerimiz şunlar:

• Kayıt ve kimliklendirme: Kedi ve köpek sahipleri hayvanlarını dijital kimliklendirme yöntemleriyle kayıt altına aldırmakla yükümlüdür (5199 md. 4/1-k). Kanundaki son tarih 31 Aralık 2025 idi (geçici md. 4).
• Tasma: Halka açık yerlerde sahipli köpekler tasma ile kontrol altında dolaştırılmalı, hayvanın pasaportu yanınızda bulunmalı ve dışkısı temizlenmelidir (Uygulama Yönetmeliği md. 10/1-f).
• Sağlık: Aşı ve tedavilerin veteriner hekime yaptırılması gerekir (Yönetmelik md. 10/1-c).
• Zarar önleme: Köpeğinizin insanlara verebileceği zarar ve rahatsızlıkları önleyici tedbirleri almak sizin sorumluluğunuzdadır; tedbir alınmamasından doğan zararı tazmin etmeniz gerekir (5199 md. 5).
• Terk yasağı: Ev hayvanını terk etmek yasaktır (5199 md. 14/1-n).
• Ölüm bildirimi: Köpeğinizin ölümü hâlinde il veya ilçe tarım ve orman müdürlüğüne bildirimde bulunmanız gerekir (Yönetmelik md. 10/1-d).

Ağızlık konusunda: Mevzuattaki ağızlık zorunluluğu tehlike arz eden hayvanlar içindir; İngiliz Staff için genel bir ağızlık zorunluluğu yoktur. Yönetmelik, kamusal alanlarda ve parklarda ilgili mevzuata ve kurallara uyulmasını ayrıca ister (md. 10/1-ğ); bulunduğunuz yerin kurallarını kontrol edin.

Yasal yükümlülüklerin ötesinde, bu güçlü ve enerjik ırk için erken sosyalleşme, tutarlı eğitim ve günlük egzersiz şarttır. English Staff yavrusunu sosyalleştirme yazımız ve İngiliz Staff sahiplenme rehberimiz bu konuda yardımcı olur.

Yurt Dışında Durum: Birleşik Krallık Örneği

İngiliz Staff’ın anavatanında da durum benzerdir. Birleşik Krallık hükümetinin resmi sayfasında yasaklı köpek tipleri Pit Bull Terrier, Japanese Tosa, Dogo Argentino, Fila Brasileiro ve XL Bully olarak sayılır; Staffordshire Bull Terrier bu listede yer almaz. Aynı sayfa, bir köpeğin yasaklı tipte olup olmadığının adına değil görünüşüne göre belirlendiğini belirtir. Bu da belgelerin ve doğru ırk bilgisinin neden önemli olduğunu gösterir.

Sık Sorulan Sorular

İngiliz Staff Türkiye’de yasak mı?

Hayır. Ekim 2026 itibarıyla Staffordshire Bull Terrier ne 5199 sayılı Kanun’da ne de Bakanlığın 2021-48 sayılı genelgesinde sayılır. Yasal olarak sahiplenilebilir.

American Staffordshire Terrier ile İngiliz Staff aynı ırk mı?

Hayır. Ortak kökenleri olsa da iki ayrı ırktır. American Staffordshire Terrier 2021’den beri Türkiye’de tehlike arz eden ırklar arasındadır; İngiliz Staff değildir.

İngiliz Staff’a ağızlık takmak zorunlu mu?

Mevzuatta İngiliz Staff için genel bir ağızlık zorunluluğu yoktur; ağızlık kuralı tehlike arz eden ırklar içindir. Halka açık yerlerde tasma ise tüm sahipli köpekler için zorunludur.

Melez bir Staff yasak kapsamına girer mi?

Yasaklı ırkların melezleri yasak kapsamındadır. Bu nedenle İngiliz Staff ile yasaklı bir ırkın melezi de kapsamda değerlendirilebilir. Yavru alırken ebeveynlerin pedigrisini ve kayıtlarını görmeden karar vermeyin.

Liste değişirse nereden öğrenirim?

Değişiklikler Tarım ve Orman Bakanlığı duyurularında ve Resmî Gazete’de yayımlanır; kanunun güncel metni mevzuat.gov.tr’de yer alır. Emin olmak için il veya ilçe tarım ve orman müdürlüğüne danışabilirsiniz.

Özetle: İngiliz Staff Türkiye’de yasaklı değildir; American Staffordshire Terrier ve American Bully ise 2021’den beri yasaklı listededir. İki ırkın karıştırılması pratikte sorun yaratabileceği için köpeğinizin belgelerini düzenli tutun ve sahiplik yükümlülüklerinizi yerine getirin.

Bu yazı genel bilgilendirmedir, hukuki danışmanlık değildir; somut durumunuz için bir avukata danışın. Mevzuat bilgileri Ekim 2026 itibarıyla resmi metinlerden kontrol edilmiştir. Ayrıntılar için hukuki bilgilendirme sayfamıza bakabilirsiniz.